Nguon-goc-va-y-nghia-cua-nhung-dia-diem-co-cai-ten-ky-la-o-Sai-Gon-3

Nguồn gốc và ý nghĩa của những địa điểm có cái tên kỳ lạ ở Sài Gòn

Đằng sau của những địa điểm nổi tiếng với cái tên kỳ lạ ở Sài Gòn như Thủ Thiêm, Thị Nghè, Lăng Ông Bà Chiểu,… luôn là những câu chuyện về lịch sử, một đề tài bất tận khiến bao người tò mò và thắc mắc.
Lăng Ông Bà Chiểu

Nguon-goc-va-y-nghia-cua-nhung-dia-diem-co-cai-ten-ky-la-o-Sai-Gon-1

Một trong những địa điểm có cái tên kỳ lạ ở Sài Gòn tọa lạc tại số 1, đường Vũ Tùng thuộc phường 1, quận Bình Thạnh, nằm ngay tại góc ngã 4 nhộn nhịp của thành phố trẻ hiện đại là Lăng Ông Bà Chiểu. Lăng được xây dựng từ năm 1941 với diện tích hiện nay là 18.500m². Lăng Ông Bà Chiểu, còn có tên gọi khác ít phổ biến hơn là Thượng Công Miếu, là khu lăng mộ của Tả Quân Lê Văn Duyệt. Tại đây có cổng tam quan rất độc đáo, từng được chọn là biểu tượng của vùng đất Sài Gòn – Gia Định xưa. Năm 1988 được công nh ận là một di tích lịch sử cấp quốc gia.

Thị Nghè

Khi điểm qua tên của một số địa danh, kênh rạch, phường ở khu vực quận 1, người ta sẽ dễ dàng nghe đi nghe lại cái tên Thị Nghè, khi xuất hiện dưới tên của một con rạch, cây cầu, khi thì xuất hiện như một ngôi chợ, một nhà thờ.

Với tên dân gian về bà Nguyễn Thị Khánh, là con gái quan Khâm sai Nguyễn Cửu Vân, và là vợ một viên thư ký. Sở dĩ có tên Nghè là do bà đã có công cho khai hoang đất ở và bắc cầu để tiện việc đi lại cho dân chúng. Vì cảm phục bà, người ta quyết định gọi cây cầu là cầu Bà Nghè, cũng gọi sông ấy là sông Bà Nghè.

Bến Nghé

Đây cũng là địa điểm có cái tên kỳ lạ ở Sài Gòn. Ban đầu là tên của một bến nước, sau chỉ một con sông, cuối cùng dùng chỉ một địa phương. Để giải thích cái tên Bến Nghé, hiện có hai thuyết:

Thứ nhất, theo phó bảng Nguyễn Văn Siêu trong cuốn “Phương Đình dư địa chí” (1900) thì tương truyền, sông này nhiều cá sấu, từng đàn đuổi nhau kêu gầm như tiếng trâu rống, cho nên gọi tên như thế (nghé tức trâu con). Sách “Đại Nam nhất thống chí”, phần tỉnh Gia Định, cũng chép tương tự.

Còn theo học giả Trương Vĩnh Ký, Bến Nghé có nguồn gốc từ tiếng Khmer – Kompong có nghĩa là bến, Kon Krabei có nghĩa là con trâu. Nhà địa danh học Lê Trung Hoa cũng đồng ý rằng Bến Nghé là cái bến mà “người ta thường cho trâu, bò ra tắm” vì có nhiều địa danh cấu tạo bằng “bến + tên thú” như: rạch Bến Nghé (Nhà Bè), rạch Bến Tượng (Sông Bé).
Thủ Thiêm

Ở Nam Bộ, có nhiều địa điểm có cái tên kỳ lạ được cấu tạo theo công thức: thủ + tên người, như Thủ Thừa là ông thủ ngự tên Mai Tự Thừa (Long An), Thủ Đức là ông thủ ngự tên Đức. Thủ Thiêm là ông quan tên Thiêm làm chức thủ ngự.

Theo Đại Nam Quốc Âm Tự Vị của Huỳnh Tịnh Của, thì trại thủ là trại của làng lập ra để giữ trên bộ, còn phần thủ thì canh giữ đường sông. Vậy đây chính là phần thủ canh giữ đường sông Bến Nghé.

Đakao

Thời xưa, khi hai thành phố Sài Gòn và Chợ Lớn được sát nhập lại thành “Địa phương Sài Gòn – Chợ Lớn” với tổ chức bên dưới là các hộ, tương đương cấp tổng ở các tỉnh. Người đứng đầu một hộ gọi là Hộ trưởng. Tên gốc của vùng đất Đakao ngày nay là Đất Hộ. Trong sách báo và các văn bản thời trước, người Pháp đã phiên âm địa danh Đất Hộ thành Đakao. Trên thực tế, địa danh Đakao chỉ phổ biến rộng tại Sài Gòn từ thập niên 1950 – 1960 trở về sau.

Ngã tư Bảy Hiền

Một địa điểm có cái tên kỳ lạ khác là một điểm giao thông quan trọng thuộc phường 4, quận Tân Bình, ngã tư Bảy Hiền không chỉ gắn liền với những chiến thắng oanh liệt của người dân Sài Gòn năm xưa mà còn mang một chút gì đó bí ẩn đằng sau tên gọi dân dã Bảy Hiền.

Theo Lê Minh Quốc trong sách “Người Quảng Nam”, vùng Bảy Hiền nổi tiếng với làng dệt do những cư dân Quảng Nam vào đây lập nghiệp (sau năm 1954). Theo đó, Bảy Hiền là tên của ông già bán cà phê “cóc” sinh thứ Bảy, tên Hiền. Được biết, ông Bảy Hiền này cai quản các đồn điền cao su của Nam Phương hoàng hậu, tức Nguyễn Hữu Thị Lan – phu nhân vua Bảo Đại. Đến khoảng năm 1940, người Sài Gòn dần lược bỏ chữ “ông” trong tên gọi, thành ra “ngã tư Bảy Hiền” cho đến ngày nay.
Cầu Chà Và

Nguon-goc-va-y-nghia-cua-nhung-dia-diem-co-cai-ten-ky-la-o-Sai-Gon-3

Với bề dày lịch sử hơn 100 năm, Chà Và là cách người Việt phát âm chữ Java – tên một hòn đảo ở Indonesia. Chà Và dùng để chỉ người đến từ đảo Java, về sau dùng để gọi tất cả những người có màu da ngăm như Chà Bom Bay (Bombay, Ấn Ðộ), Chà Ma Ní (Manila, Philippines). Thế mới rõ vì sao khu vực cầu Chà Và từng là phố chợ của người gốc Ấn Độ chuyên bán vải lại được gọi thành Chà Và. Ngày nay cầu là thông thương vùng Chợ Lớn giữa quận 8 và quận 5 với chiều rộng khoảng 30m, chiều dài 190m, có thêm 2 nhánh phụ lên xuống đại lộ Đông Tây, đảm bảo các phương tiện đi trên cầu không giao cắt nhau nhằm hạn chế tối đa kẹt xe. Ngoài ra, ở đầu cầu Chà Và về phía quận 8 có rạp hát Phi Long nổi tiếng, thường xuyên chiếu phim Ấn Độ phục vụ cư dân quanh vùng.

Trích ivivu.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *